فرماندهان دفاع مقدس در شرایطی پا به میدان گذاشتند که بسیاری از آن‌ها پیش از آغاز جنگ، آموزش و تجربه نظامی حرفه‌ای نداشتند، اما در جریان هشت سال دفاع، با تکیه بر تجربه میدانی، شجاعت و روحیه ایستادگی به فرماندهانی اثرگذار تبدیل شدند؛ در کنار توانمندی رزمندگان، هدایت و رهبری امام خمینی(ره) نیز از عوامل مهمی بود که در شکل‌گیری روحیه مقاومت و ایستادگی در دوران دفاع مقدس نقش داشت.